28 apr Hækka skattar hraðar í Garðabæ en annars staðar?

Garðabær hefur lengi verið kynntur sem fyrirmyndarsveitarfélag. Við heyrum að hér sé lágt útsvar, hóflegir fasteignaskattar og sterk fjárhagsstaða. En er myndin í raun svona einföld? Þegar betur er að gáð sýna tölurnar flóknari veruleika.

Útsvar lægra – en hækkar hraðar

Það er rétt að Garðabær er með örlítið lægra útsvar en sum nágrannasveitarfélög. En á síðustu fjórum árum hefur það hækkað um 7,8%. Í dag munar einungis um 1,5% miðað við Kópavog og 1,8% miðað við Reykjavík.

Munurinn er því að minnka hratt og þróunin segir sína sögu. Ímynd Garðabæjar sem „skattaparadís“er því ekki eins skýr og áður.

Á þessu kjörtímabili hefur hækkun útsvars verið hlutfallslega um 160% meiri í Garðabæ en í Kópavogi. Það undirstrikar að þróunin hér er önnur en margir gera sér grein fyrir og mikilvægt er að ræða hana á skýran og málefnalegan hátt.

Lægri fasteignaskattur – en hærri fasteignagjöld

Í desember 2025 var fasteignaskattur lækkaður, sem er jákvætt skref. En fasteignaskattur er aðeins einn hluti af fasteignagjöldum.

Heildargjöldin samanstanda einnig af lóðaleigu, fráveitu-, vatns- og sorphirðugjöldum. Þegar horft er á heildarmyndina kemur annað í ljós: í mörgum tilfellum eru fasteignagjöld í Garðabæ hærri en í nágrannasveitarfélögum. Það skiptir heimilin máli. Það nýtist lítið að einn liður lækki ef aðrir hækka á móti. Heimilin borga heildina – ekki einstaka liði.

Skuldahlutfall lækkar – en skuldir aukast

Nýr ársreikningur Garðabæjar var kynntur með áherslu á lækkandi skuldahlutfall og niðurgreiðslu lána. Það hljómar vel. Raunin er þó sú að skuldir A-hluta hækkuðu um 1,8 milljarða króna á árinu.
Sjóðsstreymi frá rekstri stendur ekki undir fjárfestingum og er handbært fé frá rekstri takmarkað. Veltufé frá rekstri sem hlutfall af tekjum er einungis 4,4% og hefur lækkað úr 5,3% síðan árið 2023. Það þýðir einfaldlega að svigrúm bæjarins til að mæta óvæntum útgjöldum er að minnka.

Þörf á heiðarlegri umræðu

Garðabær hefur marga styrkleika. Hér er gott samfélag og mikil uppbygging. En einmitt þess vegna skiptir máli að umræðan sé heiðarleg og byggð á heildarmynd en ekki völdum brotum.

Gagnsæi er ekki ógn — það er forsenda trausts.

Við í Viðreisn viljum leggja áherslu á gagnsæi og ábyrgð í rekstri. Spurningin er ekki hvort Garðabær standi vel í dag. Spurningin er hvort við séum að tryggja að hann standi jafn vel, eða betur, á morgun.

Tinna Borg Arnfinnsdóttir, innri endurskoðandi og formaður Viðreisnar í Garðabæ
Hreiðar Þór Jónsson, framkvæmdastjóri og í 5. sæti á lista Viðreisnar í Garðabæ