Geimöldin í ísskápnum

Gervigreindin hefur þegar leyst eitt af stærstu og flóknustu vandamálum samtímans. Hér er ekki átt við loftslagsbreytingar, misskiptingu auðs eða kjarnorkuvá, heldur spurninguna sem flestir umsjónarmenn heimila hafa staðið frammi fyrir daglega svo áratugum skiptir. Það er hin eilífa spurning: „Hvað á að hafa í matinn í kvöld?“

Ég upplifi það að hafa fæðst inn í það sem var kallað „geimöld“: Öld þar sem allt gekk út á geiminn. Ég man, eins og mörg börn á þeim tíma, eftir því að hafa verið í labbitúr með foreldrum mínum, horft á fullt tungl og heyrt að dag einn muni maður kannski geta farið þangað í sumarfrí. Ekki til Svíþjóðar eða Spánar, heldur tunglsins!

Eitthvað hefur geimtúrismi 21. aldarinnar þróast hægar en vonir stóðu til og ég sé ekki fram á að geta í sumar fundið hagkvæmt og huggulegt þriggja stjörnu hótel hjá Kyrrðarhafinu (Mare Tranquillitatis) þar sem ég horfi á jörðina í allri sinni dýrð meðan ég reyni að drekka hvítvín í 17% þyngdarafli. Það rættist vissulega ekki. En hins vegar get ég tekið mynd af því sem er inni í ísskápnum og fengið tillögur að réttum fyrir kvöldið.

Í sannleika sagt getur það jafnast á við flókið bestunarverkefni að plana kvöldmat fyrir heimili. Það þarf að taka mið af þeim hráefnum sem eru til, hugsa um hollustu, huga að fjölbreytni (ekki borða nautakjöt þrjá daga í röð), halda sér innan marka heimilisbókhaldsins og taka tilliti til smekks einstakra heimilismeðlima. Já, og í einhverjum tilfellum: smekkleysis.

Fyrir manneskju úr holdi og blóði geta allar þessar skorður virkað yfirþyrmandi. Gervigreindin fúlsar hins vegar aldrei við fleiri skorðum. Hennar skýringar: „Fleiri skorður eru betri en færri. Án ramma verða möguleikarnir of margir og tillögur ómarkvissar. Þegar skorður um hráefni, tími eða heilsumarkmið bætast við breytist verkefnið í hnitmiðaða stærðfræðiþraut!“ (Róleg á jákvæðninni!)

Sá sem þetta skrifar hefur þannig leikið sér að því troða öllum þessum skorðum inn í „vélina“ og núna, þegar HM í knattspyrnu er komið á fullan skrið, einnig beðið um að tengja tillögurnar við þátttökuþjóðir mótsins. Þannig hefur gervigreindin spýtt út úr sér uppskriftum að marokkóskum mangó-pottrétti, Mexíkó-vefjum, hægelduðum karabískum Kúrasá-kjúklingarétti og fiskipotti frá Senegal. Allt frumlegt og fínt.

Satt að segja er dálítið magnað hversu góður kokkur hún getur verið, fullkomlega bragðlaukalaus skepnan. Aðspurð hvort henni finnist ekki leiðinlegt að koma með allar þessar uppskriftir og fá aldrei að njóta þeirra svaraði hún að við þyrftum ekkert samviskubit að hafa: Hennar næring fælist ekki í mat heldur þeim upplýsingum sem við mötum hana á. Það svar er á einhvern hátt fallegt og hreinskilið, en dálítið ískyggilegt á sama tíma.

Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu 23. júní 2026