Krónan hennar Kötlu

Krónan hennar Kötlu

Við þrettán ára dóttir mín vorum að koma úr Kringlunni og sátum í bílnum á Miklu­brautinni þegar hún spurði mig: „Pabbi hvort er gott eða slæmt þegar gengið á krónunni lækkar?“

Ég fæ stundum flóknar spurningar frá börnunum mínum og geri venju­lega mitt besta til að svara þeim. „Þegar verð­gildi krónunnar lækkar, er það gott fyrir suma, en slæmt fyrir aðra. Ef þú átt þúsund tonn af frosnum fiski sem þú ætlar að selja til út­landa er það gott, en ef þú þarft að kaupa bensín á bílinn þinn, eða vilt fara í frí til út­landa, er það slæmt.“

„Ég skil ekki þessi peninga­mál,“ sagði Katla þá og ég fór eftir bestu getu að út­skýra fyrir henni eðli peninga sem geymslu­staðar fyrir starfs­orku og hvers vegna vara­liturinn frá Kyli­e Jenner, sem hana langar svo mikið í, kostar stundum þrjú þúsund og stundum fjögur þúsund.

Fljót­lega fór hún að skilja sam­hengið og spurði „væri ekki ein­faldara fyrir okkur að vera bara með sama gjald­miðil og önnur lönd?“. Góð spurning. Auð­vitað „meikar það engan sens“ fyrir 350 þúsund manns að hafa annan gjald­miðil en restin af heims­álfunni. Auð­vitað er það bara þjónkun við hags­muni hinna sterku í bland við ein­hvers konar Bjarts-í-sumar­húsum-þrjósku að halda í gjald­miðil sem er minni en Dis­neydollarinn.

Á næstu árum þurfum við Katla og aðrir Ís­lendingar að verja þau lífs­kjör sem við höfum vanist. Skapa þarf nýjar tekjur í þjóðar­búið upp á milljarð á viku. Sá milljarður verður síður til á meðan við höfum gjald­miðil sem hamlar ný­sköpun og hrekur af burðafólk af eyjunni okkar.

Ég vona alla­vega að þegar Katla velur sér land til að búa í, verði krónan ekki lengur eitt­hvað sem hún þarf að taka með í reikninginn. Og að sveiflurnar í efna­hags­lífinu sem hafa gert líf minnar kyn­slóðar ó­þarf­lega flókið og dýrt verði þannig úr sögunni.

Greinin birtist fyrst á Vísi 7. júlí 2020